Tijdlijn · Maison Verniers

Geschiedenis

TijdlijnTimeline

Tijdlijn

De levens van Laurens en Abraham Verniers — en wat daarna kwam

Van de eerst gedocumenteerde vervolging tot de vroege negentiende eeuw — zoals verteld in Post II op het blog, het uitgebreide verhaal van Laurens en de familiegeschiedenis.

1539Gent

Tijdsbeeld

Rederijkersfeest te Gent: een van de eerste zichtbare sporen van bijbels denken en kritiek op rooms-katholieke gebruiken zoals aflaten en de sacramenten. Bron

1538–1550Vlaanderen

Tijdsbeeld

Binnen de vroege protestantse beweging ontstaat een breuk waaruit de Doopsgezinden (volgelingen van Menno Simons), de Gereformeerden en de Calvinisten voortkomen. Bron

1549–1566Deinze

Tijdsbeeld

Ook op de Deinse rederijkersfeesten (1549–1553 en 1566) klinken bijbelse ideeën en kritiek op rooms-katholieke gebruiken door. Bron

1566Vlaanderen

Tijdsbeeld

Het Wonderjaar: Calvinisten houden hagenpreken, organiseren de Beeldenstorm door heel Vlaanderen en richten eigen kerken en gemeenten op. Bron

1567Vlaanderen

Tijdsbeeld

Filips II stuurt de hertog van Alva om de godsdienstopstand met harde hand neer te slaan; via de Twintigste Penning moet de bevolking meebetalen aan de Spaanse troepen. Bron

1568Heiligerlee

Tijdsbeeld

Begin van de Tachtigjarige Oorlog: bij de Slag bij Heiligerlee verslaan troepen van Willem van Oranje voor het eerst een Spaans leger. Bron

1572Den Briel

Tijdsbeeld

De Watergeuzen veroveren Den Briel; de gewapende opstand tegen Spanje krijgt voet aan de grond in Holland en Zeeland. Bron

1567Antwerpen & 's-Hertogenbosch

Laurens

In absentia verbannen door de hertog van Alva — wegens het in het geheim dopen van geloofsgenoten, onder meer in Antwerpen en 's-Hertogenbosch. Het begin van het gedocumenteerde verhaal van onze stamvader. Bron Bron Bron

1560Franeker

Laurens

Ingeschreven in het Burgerboek van Franeker (3 december), onder de verbasterde naam "Lourens Wermer". Bron

1569Kleef

Laurens

Bemiddelt namens Franeker, samen met de oudsten Hendrik van Roosevelt en Jan van Ophoorn, in een kerkelijk geschil. Bron

1569Franeker

Laurens

Sententie van Banissement (26 november): onder de naam Joachim Joos Vernier verbannen als leraar van de mennonitische sekte, met verbeurdverklaring van zijn goederen. Bron

1570Keulen

Laurens

Ontvangt een brief van zijn vriend Hans Busschaert, geadresseerd aan "Lauwereys Verniers, tot Franeker". Bron

ca. 1573Zuidelijke Nederlanden

Abraham

Geboorte van Abraham Verniers, zoon van Laurens, vermoedelijk in Gent of Antwerpen — al is dat lastig te rijmen met Laurens' verbanning uit Antwerpen in 1567; mogelijk bleef zijn moeder al in het noorden. Bron

1576Gent

Tijdsbeeld

Pacificatie van Gent: alle zeventien gewesten sluiten zich, ondanks hun geloofsverschillen, aaneen tegen de Spaanse troepen, kort na de plundering van Antwerpen door muitende Spaanse soldaten (de "Spaanse Furie"). Bron

1579Atrecht & Utrecht

Tijdsbeeld

De Unie van Atrecht (zuidelijke gewesten, verzoening met Spanje) en de Unie van Utrecht (noordelijke gewesten) verdelen de Lage Landen in twee kampen. Bron

1581Den Haag

Tijdsbeeld

Plakkaat van Verlatinghe: de noordelijke gewesten zeggen formeel de trouw aan koning Filips II op. Bron

1578–1584Vlaanderen

Tijdsbeeld

Gent wordt een calvinistische stad en Vlaanderen grotendeels een calvinistisch land. Bron

1582Amsterdam

Familie

Stiefdochter Giert(e) Jans trouwt (december) met Claes Claesz Anslo — het ontstaan van de familieband met de Anslo's, met mogelijke latere connecties naar Rembrandt en Vondel. Bron

1584Gent

Tijdsbeeld

Na militair ingrijpen valt Gent onder Alexander Farnese; Vlaamse calvinisten emigreren massaal naar Engeland, de Nederlanden en Duitsland — en dragen mee bij aan de economische bloei van de Gouden Eeuw. Bron

1584Delft

Tijdsbeeld

Willem van Oranje wordt in Delft vermoord door Balthasar Gerards — de eerste moord op een staatshoofd met een vuurwapen. Bron

1585Antwerpen

Tijdsbeeld

Na een lang beleg door Alexander Farnese valt Antwerpen; duizenden protestanten en doopsgezinden vluchten noordwaarts — dezelfde vervolging waarvoor Laurens Verniers zestien jaar eerder al uit Antwerpen was gevlucht. Bron

na 1584Vlaanderen

Tijdsbeeld

Het katholicisme wordt in Vlaanderen hersteld tijdens de Contrareformatie, mede aangestuurd door de jezuïeten. Bron

1585Amsterdam

Laurens

Eigenaar van een huis aan de Kalverstraat. Bron

1591Amsterdam

Laurens

Eigenaar van "De Oranjeboom" aan de Warmoesstraat. Bron

1600Amsterdam

Laurens

Overlijdt en wordt op 27 december begraven in de Oude Kerk, aan de Oudezijds Voorburgwal bij de Varkensluis. Bron

1602Amsterdam

Tijdsbeeld

Oprichting van de Verenigde Oost-Indische Compagnie (VOC) — de eerste multinational ter wereld, en enkele decennia later de context waarin Abraham Verniers als leermeester der groote zeevaart in Enkhuizen actief zou worden. Bron

1603Middelburg

Abraham

Schrijft zijn Almanach, eeuwen later teruggevonden als bindmateriaal van een zeventiende-eeuws belastingregister. Bron

1606Amsterdam

Abraham

Ingeschreven als kramer, afkomstig uit Emden. Bron

1608Leiden

Abraham

Poorter en distillateur, eveneens afkomstig uit Emden. Bron

1609–1621Republiek

Tijdsbeeld

Twaalfjarig Bestand: een wapenstilstand tussen de Republiek en Spanje onderbreekt de Tachtigjarige Oorlog. Bron

1611–1613Leiderdorp

Abraham

Verkoopt land; op dat moment al woonachtig in Haarlem. Bron

1621Amsterdam

Abraham

Treedt, samen met Jacob Ysbrantsz. Bontekoe, op als getuige-deskundige voor de VOC, als "leermeester der groote zeevaart" te Enkhuizen. Bron

1626Enkhuizen

Abraham

Trouwt op 30 april in de Westerkerk met Geertje (Guijrt) Jans. Bron

1627Enkhuizen

Abraham

Stelt op 29 juni zijn testament op en benoemt Geertje tot zijn enige en universele erfgename. Bron

1627Enkhuizen

Abraham

Overlijdt op 5 november; hij was weesvader van het Enkhuizer weeshuis. Bron

1648Munster

Tijdsbeeld

Vrede van Munster: einde van de Tachtigjarige Oorlog en formele erkenning van de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden. Bron

1652–1784Republiek & Engeland

Tijdsbeeld

Vier Engelse Oorlogen strijden om de heerschappij ter zee en de handel — van belang voor latere generaties Verniers in de zeevaart en handel. Bron

1672Republiek

Tijdsbeeld

Rampjaar: gelijktijdige aanvallen van Frankrijk, Engeland en de bisdommen Munster en Keulen brengen de jonge Republiek in existentiële nood. Bron

Timeline

The lives of Laurens and Abraham Verniers — and what followed

From the first documented persecution to the early nineteenth century — as told in Post II on the blog, the extended story of Laurens and the family history.

1539Ghent

Context

Rhetoricians' festival in Ghent: one of the first visible traces of biblical thinking and criticism of Roman Catholic practices such as indulgences and the sacraments. Source

1538–1550Flanders

Context

Within the early Protestant movement a split occurs, giving rise to the Mennonites (followers of Menno Simons), the Reformed, and the Calvinists. Source

1549–1566Deinze

Context

Biblical ideas and criticism of Roman Catholic practices also resound at the Deinze rhetoricians' festivals (1549–1553 and 1566). Source

1566Flanders

Context

The Wonderyear: Calvinists hold field sermons, organise the Iconoclastic Fury across Flanders, and found their own churches and congregations. Source

1567Flanders

Context

Philip II sends the Duke of Alva to crush the religious uprising with force; through the Twentieth Penny tax, the population is made to help pay for the Spanish troops. Source

1568Heiligerlee

Context

Start of the Eighty Years' War: at the Battle of Heiligerlee, troops of William of Orange defeat a Spanish army for the first time. Source

1572Den Briel

Context

The Sea Beggars capture Den Briel; the armed revolt against Spain gains a foothold in Holland and Zeeland. Source

1567Antwerp & 's-Hertogenbosch

Laurens

Banished in absentia by the Duke of Alva — for secretly baptising fellow believers, among other places in Antwerp and 's-Hertogenbosch. The beginning of our founding ancestor's documented story. Source Source Source

1560Franeker

Laurens

Registered in the Franeker citizens' book (3 December), under the corrupted name "Lourens Wermer". Source

1569Kleve

Laurens

Mediates on behalf of Franeker, together with elders Hendrik van Roosevelt and Jan van Ophoorn, in a church dispute. Source

1569Franeker

Laurens

Sentence of Banishment (26 November): banished under the name Joachim Joos Vernier as a teacher of the Mennonite sect, with confiscation of his goods. Source

1570Cologne

Laurens

Receives a letter from his friend Hans Busschaert, addressed to "Lauwereys Verniers, at Franeker". Source

c. 1573Southern Netherlands

Abraham

Birth of Abraham Verniers, son of Laurens, likely in Ghent or Antwerp — though hard to reconcile with Laurens' 1567 banishment from Antwerp; his mother may already have been living in the north. Source

1576Ghent

Context

Pacification of Ghent: despite their religious differences, all seventeen provinces unite against the Spanish troops, shortly after the plundering of Antwerp by mutinying Spanish soldiers (the "Spanish Fury"). Source

1579Arras & Utrecht

Context

The Union of Arras (southern provinces, reconciling with Spain) and the Union of Utrecht (northern provinces) split the Low Countries into two camps. Source

1581The Hague

Context

Act of Abjuration: the northern provinces formally renounce allegiance to King Philip II. Source

1578–1584Flanders

Context

Ghent becomes a Calvinist city, and Flanders largely a Calvinist land. Source

1582Amsterdam

Family

Stepdaughter Giert(e) Jans marries (December) Claes Claesz Anslo — the start of the family's connection to the Anslo family, with possible later links to Rembrandt and Vondel. Source

1584Ghent

Context

Following military action, Ghent falls to Alexander Farnese; Flemish Calvinists emigrate en masse to England, the Netherlands, and Germany — contributing to the economic flourishing of the Golden Age. Source

1584Delft

Context

William of Orange is assassinated in Delft by Balthasar Gerards — the first assassination of a head of state with a firearm. Source

1585Antwerp

Context

After a long siege by Alexander Farnese, Antwerp falls; thousands of Protestants and Mennonites flee north — the same persecution Laurens Verniers had already fled Antwerp for, sixteen years earlier. Source

after 1584Flanders

Context

Catholicism is restored in Flanders during the Counter-Reformation, driven in part by the Jesuits. Source

1585Amsterdam

Laurens

Owner of a house on the Kalverstraat. Source

1591Amsterdam

Laurens

Owner of "De Oranjeboom" on the Warmoesstraat. Source

1600Amsterdam

Laurens

Dies and is buried on 27 December in the Oude Kerk, on the Oudezijds Voorburgwal near the Varkensluis. Source

1602Amsterdam

Context

Founding of the Dutch East India Company (VOC) — the world's first multinational, and a few decades later the context in which Abraham Verniers would become active as a master of navigation in Enkhuizen. Source

1603Middelburg

Abraham

Writes his Almanach, centuries later recovered as binding material of a seventeenth-century tax register. Source

1606Amsterdam

Abraham

Registered as a pedlar, originating from Emden. Source

1608Leiden

Abraham

Citizen and distiller, also originating from Emden. Source

1609–1621Republic

Context

Twelve Years' Truce: an armistice between the Republic and Spain interrupts the Eighty Years' War. Source

1611–1613Leiderdorp

Abraham

Sells land; by then already living in Haarlem. Source

1621Amsterdam

Abraham

Acts, together with Jacob Ysbrantsz. Bontekoe, as expert witness for the VOC, as "master of navigation" in Enkhuizen. Source

1626Enkhuizen

Abraham

Marries Geertje (Guijrt) Jans on 30 April in the Westerkerk. Source

1627Enkhuizen

Abraham

Draws up his will on 29 June, naming Geertje as his sole and universal heir. Source

1627Enkhuizen

Abraham

Dies on 5 November; he had been warden of the Enkhuizen orphanage. Source

1648Münster

Context

Peace of Münster: end of the Eighty Years' War and formal recognition of the Republic of the Seven United Netherlands. Source

1652–1784Republic & England

Context

Four Anglo-Dutch Wars are fought over maritime supremacy and trade — relevant to later generations of Verniers in shipping and trade. Source

1672Republic

Context

Rampjaar ("Disaster Year"): simultaneous attacks by France, England, and the bishoprics of Münster and Cologne bring the young Republic to the brink. Source

Kaart

De reizen van Laurens en Abraham

Elke stip is een plek uit de tijdlijn. Klik op een stip of op een plaats in de lijst hieronder om direct naar de bijbehorende gebeurtenis te springen.